Transforming Public Spaces

Transforming Public Spaces

ปี 2250 ถือเป็นปีสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นครั้งแรกที่ประชากรเกินกว่าครึ่งหนึ่งของโลกอาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก

มีคนกว่า 2 ล้านคนเดินทางเข้ามาอาศัยอยู่ในเมืองทุกๆ เดือน การขยายตัวอย่างรวดเร็วของสังคมเมืองอาจหมายถึงโอกาส, ความร่ำรวย

และอนาคตที่ดีขึ้นสำหรับบางคน แต่ในขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิดผลกระทบที่เลวร้ายต่อคนหลายๆ คนด้วย

การปฏิวัติอุตสาหกรรมเมื่อกว่า 200 ปีที่แล้วก่อให้เกิดเหตุการณ์กลายๆ กันนี้ในสหราชอาณาจักร เมื่อคนจำนวนมากย้ายจากชนบทเข้าไป

อาศัยอยู่ในเมือง ในช่วง 5 ทศวรรษหลังมานี้จึงเกิดความพยายามหาทางปรับปรุงเมืองใหญ่ในอังกฤษ ซึ่งเสื่อมโทรมจากสงครามโลก

ครั้งที่สองและการถดถอยทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ศิลปะและวัฒนธรรมเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเมือง

website นี้มีเนื้อหาที่น่าสนใจเป็นอย่างมาก สำหรับผู้ที่ผู้อ่านที่สนใจในด้านการฟื้นฟูเมือง (Urban renewal) สามารถน่าข้อมูลเพิ่มเติมได้

http://www.changebangkok.com/index.php

The New Age of INNOVATION

จากผลงานหนังสือ Future of Compitition กับ The Fortune at the Bottom of the Pyramid (Prahalad, 2004) ต่อมาได้มีการสร้างความเชื่อมโยงในมุมมองเชิงนวัตกรรม (Innovation) และการสร้างคุณค่า (Value creation) จนเกิดมุมมอง 3 ด้าน คือ

มุมมองแนวคิดที่ 1 กลุ่มผู้บริโภคนวัตกรรม จะมีส่วนร่วมในการสร้างมูลค่าให้มากขึ้น ซึ่งผู้บริโภคสามารถเป็นได้ทุกระดับและชนชั้นของสังคม

มุมมองแนวคิดที่ 2 ไม่มีองค์กรใดที่มีความรู้ ทักษะ และทรัพยากรทุกอย่างพร้อมสรรพ ที่จะสามารถนำมาใช้สร้างมูลค่าร่วมกันกับผู้บริโภคได้ ซึ่งทุกๆองค์กรต้องพยายามเข้าถึงแหล่งทรัพยากรต่างๆให้ได้

มุมมองแนวคิดที่ 3 ตลาดเกิดใหม่ (The emerging market) สามารถเป็นแหล่งกำเนิดของนวัตกรรมได้

จากหลักแนวคิดมุมมองทั้ง 3 นี้ ทำให้เราพอที่จะสามารถสร้างกรอบแนวคิดพื้นฐาน สำหรับการพยายามคลี่คลายด้านระบบนวัตกรรม และการออกแบบวิจัยต่อไป

เอกสารอ้างอิง
C.K.Prahalad, M.S.Krishnan. 2008. The New Age of Innovation. ใน นิสิต มโนตั้งวรพันธุ์. แปลและเรียบเรียง. 2551. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แมคกรอ-ฮิล.

แนวคิดเชิงปรัชญามองผ่านระบบนวัตกรรม

แอลเบิต ไอน์สไตน กล่าวว่า "ถ้ามนุษยชาติจะอยู่รอดได้เราต้องมีวิธีคิดใหม่" (We shall require a substantially new manner of thinking of if mankind survive) (ประเวศ, 2536: 215)

ซึ่งบิลล์ แมคคิบเมน ได้ให้ความเห็นในหนังสือ "อวสานแห่งธรรมชาติ" พร้อมให้ข้อมูลต่างสนับสนุนต่อความเชื่อว่า ธรรมชาติที่ตายแล้วจะไม่มีทางแก้ไขได้เลย เว้นแต่นอกจาก "มนุษย์เราจะเปลี่ยนแนวคิดพื้นฐานเสียใหม่" (ประเวศ, 2536: 215 เรื่องเดียวกัน)

วิกฤตการณ์สิ่งแวดล้อม (Environmental pollution) ที่เรากำลังประสบอยู่ ที่สามารถสัมผัสได้จากการรับรู้ทั้ง 5 ของเรา ล้วนแล้วแต่เป็นสะท้อนจากแนวคิดและการดำเนินชีวิตของคนเราทั้งสิ้น ซึ่งส่วนใหญ่มักจะมาจากสาเหตุความเป็นเมือง (Urbanization)

สาเหตุหลักของปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมนั้น มาจาก 3 สาเหตุ ได้แก่ (ณรงค์, 2525: 26)
1. การเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วของประชากรมนุษย์ (จากการสำรวจ ประชากรมากกว่า 60% อาศัยอยู่ภายในเมือง)
2. การขยายของตัวเมือง (Urban Growth: เกิดการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ เกิดปัญหาการใช้ที่ดินไม่เป็นระเบียบแบบแผน ปัญหาการจราจร การขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐาน สภาพเมืองเสื่อมโทรม ส่งผลต่อลักษณะกายภาพ สังคม และคุณภาพชีวิตชาวเมืองลดลงอย่างต่อเนื่อง)
3. การใช้เทคโนโลยีใหม่ในการผลิตทั้งทางด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม (เช่น การใ้ช้สารเคมีและเกิดการตกค้าง จนส่งผลกระทบทางด้านสุขภาพของมนุษย์)

จากสาเหตุเหล่าล้วนแล้วเป็นสิ่งที่สะท้อนต่อแนวคิดของมนุษย์ ณ เมืองนั้นๆ ที่ผู้คิดเหล่านี้อยู่อาศัย ที่สะท้อนดุจดั่งงานศิลปะ่ร่วมกันของชาวเมือง โดยมีเหล่าผู้บริหารเป็นผู้ช่วยผสมสี และป้ายแต่งลงในเมืองที่เราอยู่อาศัยกันอย่างช้าๆ โดยมีพวกเราเหล่าชาวเมืองเป็นผู้ชมงานศิลปะชิ้นนี้ ซึ่งงานที่มาได้มานี้ สุดแล้วแต่ใครที่จะมองว่า "สวยหรือไม่"

แต่อย่างไรก็ตาม โทนสีที่หลากหลายที่ถูกป้ายแต่งเข้าไปเรื่อยๆ โดยปราศจากการวางแผนซึ่งทฤษฎีสี และการมุ่งเน้นด้านถึงสุนทรียภาพการมองงานนี้แล้ว มักจะทำให้งานศิลปะชิ้นนี้เริ่มที่จะม่นหมองลง หรือเรียกในศัพท์พื้นฐานว่า "เน่า"

ดังนั้นผู้เขียนจะขอสรุปแนวคิดนี้ในเบื้องต้นว่า สำหรับงานศิปละแล้ว ถ้าเราขาดการวางแผนในการวาดแต้มสี ที่คำนึงถึงหลักการต่างๆ และวาดลงไปอย่างมีระบบ เพื่อให้ได้ดุลยภาพของความเป็นศิลปะ ย่อมไม่ได้งานศิลปะที่ทรงคุณค่า ทั้งนี้การได้มาซึ่งงานศิลปะที่ดี ต้องมาจากระบบความคิดในการผสมผสานแนวคิด และระเบียบวิธีการดำเนินการวาดภาพของศิลปินเป็นสำคัญยิ่ง ฉันใดฉันนั้น สำหรับวิกฤตการณ์สิ่งแวดล้อม ที่มาจากสาเหตุดังกล่าว ย่อมสะท้อนถึงระบบแนวคิดที่ขาดการเชื่อมโยงและวางแผน เช่นกัน

จากตรงนี้ขอกล่าวว่า "ใคร คือ ศิลปินที่สร้างสรรค์ผลงานชิ้นนี้" และ "ใครควรจะมีบทบาทในการปรับแก้และฟื้นฟูด้านนี้ ใช่ผู้ชมงาน และ ศิลปินร่วมกันหรือไม่ เ่ช่นไร อย่างไร" ผู้เขียนขอเปิดประเด็นในการคิดกันเล่นๆเพียงเท่านี้

เอกสารอ้างอิง

ณรงค์ ณ เชียงใหม่. 2525. มลพิษสิ่งแวดล้อม (Environmental Pollution). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

ประเวศ วะสี. 2536. มนุษย์กับธรรมชาติ เสียงใคร่ครวญจากภูมิปัญญาตะวันออก-ตะวันตก. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

แนะนำการสรุปหนังสือวิวัฒนาการความคิด

หนังสือแปลโดย รศ.จุฑาทิพย์ อุมะวิชนี จากหนังสือ The Growth of Ideas (1966) โดย Julian Huxley และคณะ
เป็น หนังสือการอธิบายกระบวนการคิดของมนุษย์แต่ละยุคสมัย ได้มีพัฒนาในรูปแบบ และ เหตุผล ต่างๆในเชิงปรัชญา ซึ่งเป็นกระบวนคิด ตั้งคำถาม และวิธีการในการหาคำตอบ

ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
http://phdplanning.blogspot.com/search/label/เกล็ดปรัชญา

เอกสารอ้างอิง
Julian Huxlyey, et al. 1966. The Growth of Idea. อ้างใน จุฑาทิพย์ อุมะวิชนี. บรรณาธิการ. 2547. วิวัฒนาการแห่งความคิด ภาคมนุษย์และโลก. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

แนะนำบทความ "เมืองสร้างสรรค์" เขียนโดย Spatial Policy Maker

เมืองสร้างสรรค์ (Creative City)
การสร้างเมืองคือศิลปะที่ไม่มีสูตรสำเร็จ เพราะมี
องค์ประกอบที่มากกว่าเรื่องที่เห็นได้ชัดอย่าง
สถาปัตยกรรม วิศวกรรม หรือแผนการจัดสรรพื้นที่
มุมมองใหม่ในการสร้างเมืองจึงอยู่ที่ว่า ทำอย่างไร
ที่จะสร้างเมือง “สำหรับโลกนี้” มากกว่าเมืองที่ “อยู่ในโลกนี้”

ท่านสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
http://spatialpolicymakers.blogspot.com/

ข้อมูลโครงการจัดทำมาตรฐานผังเมือง กรุงเทพมหานคร

วัตถุประสงค์โครงการ

เพื่อ ให้มี “มาตรฐานด้านผังเมืองของกรุงเทพมหานคร” เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการวางและจัดทำผังเมืองรวม ผังเมืองเฉพาะ และผังพัฒนาเมืองในระดับต่าง ๆ ประกอบด้วย

1.2.1 มาตรฐานด้านกระบวนการในการวางและจัดทำผังเมือง
1.2.2 มาตรฐานด้านเกณฑ์และข้อกำหนดสำหรับการวางและจัดทำผังเมือง


ท่านผู้สนใจสามารถศึกษารายละเอียดของโครงการได้ที่
http://www.bmaplanstd.in.th/index.html

การกำเนิดนวัตกรรม

ถ้านวัตกรรมได้ถูกนิยามว่า เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นใหม่อย่างสร้างสรรค์ เพื่อตอบสนองต่อกิจกรรมของสังคมในบริบท นวัตกรรมสามารถถือเป็นปรากฎการณ์ทางด้านเศรษฐกิจและสังคม (Simmie, 2005) ซึ่งไม่จำเป็นที่จะต้องมีการสร้างสรรค์ให้เกิดขึ้นใหม่เสมอไป อาจจะเป็นการนำแนวคิดใหม่ หรือการใช้ประโยชน์จากสิ่งที่มีอยู่แล้วมาใช้ในรูปแบบใหม่ (พันธุ์อาจ, 2552)

แต่มีนักวิจัยหลายคน ได้พยายามค้นหาปัจจัยแวดล้อมที่สนับสนุนต่อการเกิดนวัตกรรม เช่น Glenn Athey et al,Banji Oyelaran-Oyeyinka (2005), Czech Prague (2009) ล้วนแล้วแต่มุ่งเน้นทางด้านของระบบนวัตกรรม และกระบวนการเีรียนรู้ ในมุมมองของผู้เขียนขอสนับสนุนต่อแนวคิดของ Bjon Johnson (2009) ถึงแนวคิดของความสัมพันธ์ระหว่างความเป็นเมืองกับการเกิดนวัตกรรม เพื่อเป็นการพยายามตั้งต้น สำหรับกระบวนการคิดในเรื่องที่เกี่ยวข้องนวัตกรรมนี้ โดยที่ Johnson ได้กล่าวไว้ว่า เมืองจะเกิดนวัตกรรมก็ต่อเมื่อเมืองมี "ปัญหา" ด้วยแรงกดดันของปัญหาเหล่าี้นี้ จะเป็นสิ่งที่ขับเคลื่อนให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ ในการพยายามแก้ปัญหาของเมืองเหล่านั้นที่เกิดขึ้น

สำหรับตรงนี้ผู้เขียนได้ตั้งคำถาม เบื้องต้นให้คิดกันเล่นๆ คือ นวัตกรรม จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อต้องมีปัจจัยลักษณะใดขึ้น จึงจะทำให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ และเกิดระบบของการพยายามสร้างสรรค์สิ่งหนึ่ง เพื่อตอบสนองอีกสิ่งหนึ่ง เพื่ออะไร? ทำไม?

ส่วนองค์ประกอบของการสนับสนุนให้เกิดนวัตกรรมนั้น จะขอเขียนยกประเด็นในเรื่องของระบบนวัตกรรมต่อไป

เอกสารอ้างอิง
Banji Oyelaran-Oyeyinka. 2005. System of Innovation and Underdevelopment: An Institutional Perspective. United Nations University, Institute for New Technologies, Keizer Karelplein 19, 6211 TC Maastricht, The Neth.

URL: http://www.intech.unu.edu

Czech Prague. 2009. The Social Dimension of Innovation. International Conference of Indicators and Concepts of Innovation (ICICI).

Johnson, Björn and Lehmann, M. 2006. Sustainability and Cities as Systems of Innovation. DRUID Working Paper No. 06-17.

Simmie, James. 2005. Critical Surveys Edited by STEPHEN ROPER Innovation and Space: A Critical Review of the Literature’, Regional Studies, 39:6 789-804.

พันธุ์อาจ ชัยรัตน์. DRUID. Online. http://www.nstda.or.th/hrd/sis/body_innovation.html วันที่ 4 สิงหาคม 2552.