นวัตกรรม ความหมายโดยทั่วไป หมายถึง การเกิดสิ่งใหม่อย่างสร้างสรรค์ ที่สามารถใช้ประโยชน์ได้ในมิติต่างๆ
แจกแจงรายละเีอียด คือ สำหรับนวัตกรรมส่วนใหญ่ มักจะเข้าใจในมิติทางด้านของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Science and Technology) เป็นส่วนใหญ่ และมักจะสัมพันธ์กับทางด้านธุรกิจ การค้าและลิขสิทธิ์ทางปัญญา
แต่โดยแท้จริงแล้ว นวัตกรรม มีความหมายที่ค่อนข้างกว้าง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองและจัด (Formative) สิ่งใดเป็นนวัตกรรมต่างหาก
ซึ่ง ดร.พันธุ์อาจ ชัยรัตน์ ได้กล่าวในเวปไซค์แห่งหนึ่ง ไว้ว่า นวัตกรรม แบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ
1. นวัตกรรมเชิงผลิตภัณฑ์ (Product Innovation)
- ผลิตภัณฑ์ที่จับต้องได้ (Tangible Product)
- ผลิตภัณฑ์ที่จับต้องไม่ได้ (Intangible Product)
2. นวัตกรรมเชิงกระบวนการ (Process Innovation)
- นวัตกรรมกระบวนการทางเทคโนโลยี (Technological Process Innovation)
- นวัตกรรมกระบวนการทางองค์กร (Organization Process Innovation)
ดังนั้นเราจะเห็นได้ว่า แท้จริงแล้วนวัตกรรมเป็นสิ่งที่ค่อนข้างจะกว้างและง่ายต่อการสับสน ทางนิยามสาระของนวัตกรรมเป็นอย่างมาก
ซึ่ง Dubberly (2007) ได้อธิบายความแตกต่างระหว่างการสร้างคุณภาพ กับ นวัตกรรม ไว้ว่า คุณภาพเป็นสิ่งที่ส่่งเสริมประสิทธิภาพให้ดีขึ้น แต่นวัตกรรมเป็นสิ่งที่ทำให้ความมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น Nussbaum (อ้างใน Dubberly, 2007) ได้ขยายความต่อไปว่า ความแตกต่างระหว่างการจัดการด้านคุณภาพ กับ การจัดการด้านนวัตกรรม กล่าวได้คือ นวัตกรรมได้กำลังสร้างสรรค์ "กระบวนการคิดขึ้นมาใหม่" (New paradigm) นั้นคล้ายจะอธิบายว่านวัตกรรม คือ กระบวนการของการเปลี่ยนแปลง ได้ยกระดับของระบบของการจัดการด้านคุณภาพให้ดีขึ้น ด้วยการเปลี่ยนแปลงกระบวนการคิด จนนำไปสู่การปรับรูปแบบของกระบวนการปฎิบัติ
กล่าวโดยสรุปได้ว่า นวัตกรรม คล้ายกับสิ่งที่เป็นสัญลักษณ์ ที่พยายามสื่อถึงการเปลี่ยนแปลงกระบวนการ ที่ผลิตสิ่งหนึ่งให้เกิดขึ้นได้ดีกว่ากระบวนการเดิมที่ใช้กันอยู่
ซึ่งจะเชื่อมโยงไปถึงคำถามพื้นฐาน คือ แล้วเราจะสามารถมีกระบวนการที่จะนำไปสู่นวัตกรรมได้อย่างไร ซึ่งคำถามเหล่านี้เป็นที่สนใจกันอย่างตั้งแต่ยุค 1974 ตั้งแต่ที่ Joseph Schumpeter ได้คิดทฤษฎี Economic Development และประกาศขึ้นมา ซึ่งนัยสำคัญของนวัตกรรมนั้น มีความหมายเชิงปรัชญาว่า "ผู้คิดครอบครองนวัตกรรมไว้ได้ ผู้นั้นมักจะมีระบบเศรษฐกิจมั่งคั่ง เกิดความเฟื่องฟูของชีวิต และสามารถควบคุมระบบทางสังคมได้หลายอย่างตามมา"
คำกล่าวข้างต้นเป็นที่มาของการพยายามค้นหา "ระบบ" ของการเกิดนวัตกรรม (Innovation system) เพื่อสร้างความเข้าใจ และพยายามสร้างปัจจัยแวดล้อมที่ส่งเสริมต่อการเกิดนวัตกรรม เพื่อที่จะสามารถครอบครองนวัตกรรม ที่ไปสู่ความเฟื่องฟูทางเศรษฐกิจของเหล่าประเทศหรือเมืองของผู้ที่ครอบครองไว้ได้
ทั้งนี้ผู้เขียนของแสดงความคิดเห็นต่อเนื่อง คือ ทั้งนั้นขึ้นอยู่กับบริบทของประเทศหรือเมือง ดังกล่าวทางด้านของการคุ้มครองสิทธิ์ทางด้านการผลิตนวัตกรรม ทิ้งท้ายไว้ให้คิดด้วยว่าสำหรับประเทศหรือเมืองที่ไม่มีกฎหมายคุ้มครองสำหรับผู้ผลิตนวัตกรรมจะสามารถมีแนวทางส่งเสริมสร้างแรงจูงใจ หรือมีกลไกมาตรการอย่างไร เพื่อที่จะส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมของการสร้างสรรค์นวัตกรรมให้เกิดขึ้นได้
เอกสารอ้างอิง
Dubberly, Hugh. 2007. Innovation value change insight convention. Dubberly Design Office. Canada.
Schumpeter, Joseph A. 1974. The Theory of Economic of Development. 1st edition. New York: Oxford University Press.
พันธุ์อาจ ชัยรัตน์. DRUID. Online. http://www.nstda.or.th/hrd/sis/body_innovation.html วันที่ 4 สิงหาคม 2552.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น